Toshkent va viloyat issiqxonalarining chiqindilari real vaqt rejimida nazorat qilinadi

Toshkentda va unga qo‘shni beshta tumanida issiqxona xo‘jaliklari uchun maxsus ekologik rejim joriy etish taklif qilindi.

Ulardan ekologik jihatdan toza energiya manbalaridan foydalanish talab qilinadi, chiqindilar esa, jumladan, dronlar yordamida nazorat qilinadi. Bu chora-tadbirlar ko‘rib chiqildi Prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdimotda.

Taqdimot ma’lumotlariga ko‘ra, kuz-qish davrida shamolning kuchsizlanishi va harorat inversiyasi tufayli issiqxonalarning chiqindilari poytaxt va uning atrofida to‘planishi mumkin. O‘tkazilgan inventarizatsiya va ekologik toza energiya manbalariga o‘tishni qo‘llab-quvvatlashga qaramay, ba’zi xo‘jaliklar ko‘mir ishlatishda davom etmoqda.

Issiqxonalarni isitish uchun tabiiy gaz, elektr energiyasi, geotermal va quyosh energiyasi, shuningdek, issiqlik elektr stansiyalarining ikkilamchi issiqligidan foydalanishga ruxsat berish taklif qilindi. Shinalar, plastmassa, bitum, mazut, ishlatilgan moylar va chiqindilarni yoqish taqiqlanadi. Qattiq yoqilg‘ida ishlaydigan issiqxonalarga 1-dekabrgacha ruxsat etilgan energiya manbalariga o‘tish taklif qilindi.

2026-yil 15-oktabrdan 2027-yil 15-martgacha issiqxona xo‘jaliklarida doimiy ekologik monitoring o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Tozalash uskunalarining ishlashi, chiqindilar hajmi va ishlatilayotgan yoqilg‘i nazorat qilinadi. O‘lchov asboblar va video kuzatuv kameralaridan olingan ma’lumotlar Ekologiya qo‘mitasi axborot tizimiga real vaqt rejimida uzatilishi ko‘zda tutilgan. Monitoringda dronlar va jamoat vakillari ham ishtirok etadi.

Tozalash uskunalari yo‘qligida, chiqindilar me’yorlaridan oshib ketilganda yoki taqiqlangan yoqilg‘i ishlatilganda issiqxona faoliyatini to‘xtatib turishgacha bo‘lgan ta’sir choralari nazarda tutilgan.

Xo‘jaliklarni modernizatsiya qilish uchun gektariga 50 mln so‘mgacha subsidiya va yetti yil muddatga 3 mlrd so‘mgacha imtiyozli kreditlar ajratish taklif qilindi.

Takliflarning alohida bloki issiqxona xo‘jaliklarini Surxondaryo viloyatiga ko‘chirishga tegishli. Sherobod tumanidagi «Surxon-Agro» erkin iqtisodiy zonasida 940 gektar yer ajratilgan. 400 gektarda issiqxonalar va agrologistika obyektlari qurilishi, ular tayyor loyihalar sifatida investorlarga taklif qilinishi rejalashtirilgan. Infratuzilmani rivojlantirish uchun 220 mlrd so‘m ajratish, yana 200 mlrd so‘m loyihalarni moliyalashtirish uchun nazarda tutish taklif qilindi. 2027-yilda zonaga 100 mln dollar investitsiya jalb etilishi rejalashtirilgan.

Mas’ul shaxslarga issiqxonalarning joylashuvini, energiya resurslari yetkazib berish manbalari va hajmlarini aks ettiruvchi raqamli xarita tayyorlash topshirildi. Bundan tashqari, issiqxona mahsulotlarini ichki va tashqi bozorlarda sotish imkoniyatlarini kengaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.