Asosiy ma’lumotlar
- Greta Tunberg Fransiyada litsey o‘quvchilarining yaxshiroq o‘qish sharoitlari uchun namoyishlariga qo‘shildi
- 70 000 dan ortiq odam ko‘chaga chiqdi, 6800 dan ortiq odam, asosan voyaga yetmaganlar, hibbsga olindi
- Talabalar 10 milliard yevro investitsiya talab qilmoqda; hukumat 3000 o‘rinbosar o‘qituvchi yuborishini va’daladi
Shvetsiyalik faol Greta Tunberg seshanba kuni Fransiyada yaxshiroq o‘qish sharoitlari uchun kurashayotgan litsey o‘quvchilariga qo‘shildi, bu mamlakat bo‘ylab yangi namoyishlardan oldin bo‘lib o‘tdi; hokimiyat va ishtirokchilar keyingi zo‘ravonliklardan xavotirda.
REKLAMA REKLAMAO‘smirlik chog‘ida iqlim o‘zgarishiga qarshi choralar talab qilib maktab tadbirkorliklari bilan shuhrat qozongan 23 yoshli faol poytaxtning eng katta shahar atrofi bo‘lgan Sen-Dendagi harakat markazida bo‘lgan maktab oldida namoyish qilayotgan o‘quvchilar orasida turdi.
Tunberg Pol Eluar litseyiga keldi, politsiya zo‘ravonligi haqida ko‘plab shikoyatlar ortidan advokatlar to‘glarida o‘smirlarni himoya qilish uchun inson zanjiri hosil qildi.
"Yoshlar suhbatga kiritilmayapti. Kelajagimiz bizdan o‘g‘irlanmoqda", — dedi Tunberg AFP agentligiga.
Kasabalar va chap qanot muxolifatdagi "Fransiya Mag‘rur" partiyasi qo‘llab-quvvatlaydigan bu safarbarlik tush vaqtda Parij bo‘ylab yurish hamda boshqa shaharlarda yurishlarni o‘z ichiga olishi kerak edi.
"Ular bizni tinglamayapti, shuning uchun biz ularning oldiga boramiz", — deb universitet talabalar uyushmasi l'Union etudiante X tarmog‘idagi xabarida yozdi.
O‘tgan payshanba kuni 70 000 dan ortiq odam ko‘chaga chiqdi — bu sentyabr oxirida boshlangan harakatning so‘nggi yirik tadbiri edi.
Fransiya hokimiyati namoyishlar chorak ta’til oldin pasayishini umid qilgan edi.
"Taxminan... 200 maktab yopilgan bo‘lishi kerak, bu o‘tgan haftagidan kam", — dedi Ta’lim vaziri Eduar Jefre seshanba kuni ertalab France Inter radiosida va namoyish marshrutlari yaqinidagi ba’zi maktablar zarar ko‘rmasligi uchun yopilayotganini qo‘shdi.
Parij atrofida o‘smirlar tong otishidan oldin bir nechta maktab kirishlarini to‘sib qo‘ygan edi.
Janubiy Marsel shahrida talabalar g‘ildirakli chiqindiq idishlarini sekin-asta litseyi oldiga surib bordi.
'Eshitilmayapti'
Fransiya talabalari hukumatni juda ko‘p yo‘qolgan o‘qituvchilar, eskirgan binolar, haddan tashqari to‘lgan dars jadvallari va boshqa shikoyatlarni hal qilishga chaqirishda qat’iy ekanligini aytmoqda.
O‘tgan oydan beri namoyishlarda o‘smirlar Fransiyaning asosan 15–18 yoshdagi o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan 3700 litseyidan yuzlab oldida chiqindiq idishlarini uyum qilib, xavfsizlik to‘siqlarini yoqdi.
Ular asosan tinch o‘tdi, lekin ba’zan politsiya bilan to‘qnashuvlar yuz berdi.
Ta’lim vazirligi dushanba kuni namoyishlar bilan bog‘liq holda, asosan Parij atrofida hamda Bordo va Lion shaharlarida sakkiz o‘qituvchi xodim jarohatlanganini ma’lum qildi.
"Talabalarga yetarlicha eshitilmayapti... ularning takliflari hokimiyat va saylangan mansabdorlarga", — dedi dushanba kuni Parijdagi 19 yoshli grafik dizayn talabasi Leo.
U namoyishchilar, ularning ko‘pchiligi voyaga yetmaganlar, "talabalar harakati uchun ilgari ko‘rilmagan repressiya darajasidan bezovta bo‘lganini" qo‘shdi.
Minglab hibbslar
Hokimiyat vakillari trubka orqali otilgan bayram o‘qlari Reimsda ikki maktab xodimini, Parij shahar atrofida bitta maktab xodimini va Marselda maktab oldida bir politsiyachini jarohatlaganini aytdi.
Talabalarni qo‘llab-quvvatlagan seshanbadagi namoyishlardan so‘ng shanba kuni hayot xarajatlari o‘sishiga qarshi kengroq umumiy mitinglar bo‘lib o‘tishi kerak.
Seshanbadagi namoyishda qatnashishini aytgan Renn shahridagi 17 yoshli Naila talabalar uni shanbadagi kengroq miting bilan "birlashishini" umid qildi.
Prezident Emmanuel Makron dushanba kuni avtosalonda jurnalistlarga gapirib, namoyishchilarni o‘zini tutishga chaqirdi.
"Bu masalalar vaqt, maslahatlar, muhokama va hurmatga loyiq", — dedi Makron uni almashtirish uchun bo‘lib o‘tadigan saylovlardan bir necha oy oldin.
Adliya vazirligiga ko‘ra, namoyishlar davomida 6800 dan ortiq odam, asosan voyaga yetmaganlar, politsiya nazoratiga olindi.
Politsiya namoyishchilarga nisbatan zo‘ravonlik haqidagi 24 shikoyat bo‘yicha ichki tekshiruvlar boshladi.
O‘tgan haftadagi mamlakat bo‘ylab namoyishlardan so‘ng hukumat eng ko‘p zarar ko‘rgan 114 litseyda yo‘qolgan xodimlar o‘rniga kelgusi kunlarda taxminan 3000 o‘rinbosar o‘qituvchi yuborilishini va’daladi.
Ta’lim vaziri seshanba kuni ularning 35 foizi allaqachon tayinlanganini aytdi.
Litsey o‘quvchilari mamlakat litseylari uchun 10 milliard yevro miqdorida investitsiya oshirilishini talab qilmoqda.
