Qatar amiri milliy strategiyalarni bayon etib, mamlakat yanada kuchliroq chiqib ketishiga va’da berdi

Qatar amiri Shayx Tamim bin Hamol Al Tani seshanba kuni mamlakati "bu inqirozdan yanada bardoshli va global o‘zgarishlarga moslashishga yaxshiroq tayyor holda chiqib ketishini" aytdi va mamlakatning milliy strategiyalarini bayon etdi, ular endi Qatar oshirmoqchi bo‘lgan suyultirilgan tabiiy gazning global yetkazib berish an’anaviy modelidan tashqari iqtisodiyotni "uglevodorod bo‘lmagan sektorlarga" diversifikatsiya qilishga ham yo‘naltirilgan.

Dohada Shura kengashining yillik sessiyasi ochilishida xalqqa murojaat qilgan Shayx Tamim shuni aniq ko‘rsatdiki, "Qatar o‘z hududida Eron tomonidan hujumga uchradi, bu uning suverenitetiga, xalqaro huquq qoidalari va yaxshi qo‘shnichilik munosabatlari tamoyillariga ochib ochib buzilishdir."

"Qatar har doim nizolarni muzokaralar, diplomatik va tinch vositalar orqali hal qilishni afzal ko‘rgan", — dedi Shayx Tamim.

"Muloqot va tinch yechimlarga sodiqligimiz mamlakatimizni himoya qilishda o‘zimizni qo‘yib yuborish degani emas", — dedi u. "Suverenitetimizni himoya qilish huquqimiz kengroq urushning oldini olishga bo‘lgan qat‘iyyatimizga zid kelmaydi."

Eron urush davomida qo‘shnilari orasida faqat AQSh manfaatlarini nishonga olganini doimiy ravishda ta’kidlab kelmoqda.

Mintaqadagi kengayib borayotgan qarama-qarshiliklar fonida u Fors ko‘rfazi hamkorlik kengashi (FKK) davlatlari hamkorligi zaruratini ta’kidlab, "FKK davlatlarining xavfsizligi, ularning suvereniteti va barqarorligini himoya qilish muzokara qilinmaydigan masala" deb bildi.

Shayx Tamim "Ko‘rfaz va Hormuz bo‘g‘ozida navigatsiyani ta’minlash, energiya va suv inshootlari, shuningdek fuqarolik infratuzilmasini himoya qilish bo‘yicha sa’y-harakatlarimizni ikki barobar oshirishga" chaqirdi.

Shayx Tamim, shuningdek, mamlakatning urush davomidagi javob choralarini va kelgusi strategiyalarini bayon etdi; ular inqirozdan oldingi uzoq muddatli rejalashtirishga va Qatar urush oqibatlariga moslashish uchun amalga oshirgan choralarga asoslangan.

U mamlakat va mintaqaga ta’sir ko‘rsatgan "g‘aroyib hodisalar" haqida gapirib, ular "inqirozlarga samarali va mas’uliyat bilan javob berish qobiliyatimizni ko‘rsatdi" hamda "bardoshlik inqiroz paytida tug‘ilmaydi; aksincha, u undan oldingi rejalashtirishning natijasidir" deb ta’kidladi.

"Bu inqirozda Qatar uchta mas’uliyatni bir vaqtda o‘z zimmasiga oldi: suverenitetini himoya qilish, energiya xavfsizligi va global iqtisodiyotdagi rolini bajarish hamda diplomatiya eshiklarini ochiq saqlash", — dedi Shayx Tamim.

Bu mas’uliyatlarga asoslanib, Qatar amiri inqirozga qarshi kurashishdagi mamlakat strategiyasini shakllantirgan "to‘rtta asosiy elementni" bayon etdi: "birinchidan, urushga tortilmasdan vatanni qat‘iy himoya qilish; ikkinchidan, muhim xizmatlar, ta’minot zanjirlari va iqtisodiy faollikni saqlash; uchinchidan, o‘t ochishni to‘xtatish va suv yo‘llarini qayta ochish bo‘yicha sa’y-harakatlarga hissa qo‘shish; to‘rtinchidan, muzokaralarni rag‘batlantirish va mojaroni tinch yo‘l bilan hal qilish uchun muzokaralarga qaytish imkoniyatlarini izlash."

Shayx Tamim global energiya tizimlarida Qatarning muhim rolini — dunyodagi suyultirilgan tabiiy gaz (LNG)ning taxminan beshdan bir qismini yetkazib berishini tan oldi va "unga ta’sir qiluvchi har qanday uzilish tez orada hamma joydagi bozorlar va iste’molchilarga aks etadi" dedi.

"Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi va Ras Laffan sanoat shahridagi ba’zi energiya inshootlariga yetkazilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarar mamlakat eksportining katta qismini buzib qo‘ydi", — dedi Qatar amiri.

Muhim yutuqni ko‘rsatib, Shayx Tamim Qatar "uglevodorod bo‘lmagan sektorlarga" e’tibor qaratib shokni yengib o‘tganini, bu sektorlar "o‘sishda davom etib, real YaIMning taxminan 80 foiziga teng hissaga yetganini" aytdi.

U "uglevodorod bo‘lmagan sektorlar" muqobili "milliy iqtisodiyotning bardoshligini va g‘aroyib hamda murakkab sharoitlarda o‘sishni davom ettirish qobiliyatini aks ettirishini" va "to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi o‘sishda davom etganini" tushuntirdi.

U "yilning birinchi yarmida umumiy daromadlar 42 foizga kamayganini, xarajatlar esa 14 foizga qisqarganini, muhim xizmatlar yoki rivojlanish ustuvorliklariga zarba yetkazmasdan", chunki "davlat vahimaga berilmaganini" oshkor qildi.

"Aksincha, u milliy iqtisodiyotga bo‘lgan ishonch bilan kelajakka qarashda davom etdi", — dedi Shayx Tamim.

"Biz muhim xizmatlarni qisqartirmaslikka qaror qildik va Qatarning davom etayotgan iqtisodiy harakatini saqlash uchun rivojlanish ustuvorliklarimizni saqlab qolishni tanladik", — dedi Shayx Tamim.

"Davlat inqirozdan oldin qabul qilgan siyosatlar — zaxiralarni mustahkamlash, davlat qarzini kamaytirish, konservativ neft narxi taxminlariga asoslangan byudjet tuzish va neftdan tushmaydigan daromadlarni rivojlantirish — bizga hozirgacha bu inqiroz oqibatlarini yengib o‘tish imkonini berdi."

Keyingi yo‘nalish haqida Shayx Tamim Ko‘rfaz mamlakatining "maqsadi inqirozdan oldingi holatga qaytish emas, balki tiklanishni iqtisodiy diversifikatsiyani tezlashtirish va milliy salohiyatni mustahkamlash uchun sakrash to‘si sifatida ishlatish" ekanini aytdi.

"Boshimizga tushgan vazifamiz — har doim eng yaxshisiga intilish, ammo eng yomon stsenariylarga ham tayyor bo‘lish kerak va hammasi — ham muassasalar, ham fuqarolar — mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishi kerak", — dedi amir xalqqa.

U energiya sektori bo‘yicha mamlakat rejalarini bayon etdi; ular LNG ishlab chiqarish quvvatini oshirish uchun Shimoliy maydon gaz loyihasini kengaytirish, AQShdagi Golden Pass loyihasidagi taraqqiyot va QatarEnergyning oshirilgan investitsiyalari hamda xalqaro sherikliklari, "shuningdek, neft kimyosi sanoatini rivojlantirish, quyosh energiyasi loyihalari va suv xavfsizligini mustahkamlash bo‘yicha sa’y-harakatlar"ni o‘z ichiga oladi.

U, shuningdek, mamlakatning oziq-ovqat xavfsizligi, qishloq xo‘jaligi, texnologiya, institutsional samaradorlik, "zamonamiz qiyinchiliklariga qarshi turish" uchun ta’limga investitsiya va raqamli transformatsiyaga e’tiborini bayon etdi.

Shayx Tamim Falastin masalasi Qatar uchun ustuvorligicha qolayotganini aytdi va "G‘azzo sektorida sodir bo‘lgan narsa shubhasiz genotsiddir va aybdorlar javobgarlikdan qochmasligi kerak" deb e’lon qildi.

U G‘arbiy qirg‘oqda Isroil ko‘chmanchilarining falastinliklarga hujumlaridan kelib chiqadigan "xavflar haqida ogohlantirdi, Al-Aqso masjidiga qayta-qayta bosqinlar va xalqaro huquq qoidalari, BMT Nizomi va xalqaro gumanitar huquqning sanab o‘tib bo‘lmaydigan buzilishlari haqida gapirmasa ham bo‘ladi".

Shayx Tamimning milliy nutqidagi tanqidi Qatarning G‘azzo va Livan bo‘yicha Isroil harakatlariga nisbatan davom etayotgan qat’iy pozitsiyasini ta’kidladi. Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu Qatarga tez-tez hujum qilib, uni "dushman davlat" deb atagan.

G‘azzo va Ko‘rfazdan tashqarida amir Sudanda, Liviya, Yaman va Somalidagi inqirozlarni hal qilish uchun siyosiy kelishuvlarga vositachilik qilishda Qatarning davom etayotgan rolini yana bir bor tasdiqladi.